← Terug naar vaderschap

VADERSCHAP · PERSPECTIEF · 5 MIN

Je kunt je vader ook doorgeven door zijn tegendeel te worden.

Je wilt het anders doen dan je vader. Dat verlangen kan je richting geven. Maar wat gebeurt er wanneer anders doen een automatisme wordt?

PRAKT/IJK

Een kind staat deels verborgen achter een doorschijnend gordijn, met helder licht op de vloer en groenblauwe schaduw.
Wat neem je mee, en wat laat je open?

Je vader kwam zelden kijken. Jij staat bij iedere wedstrijd langs de lijn. Je wilt betrokken zijn, je kind laten merken dat je er bent. Na afloop vertel je wat er goed ging en wat beter kon. Onderweg naar huis merk je dat je kind stil wordt. Jij was aanwezig, maar hoeveel ruimte had je kind om zelf iets over de wedstrijd te vertellen?

Dit is een mogelijke situatie. Ze laat zien hoe een belangrijk verlangen een vorm kan krijgen die je niet helemaal had bedoeld. Je wilde iets geven wat je zelf hebt gemist. Onderweg kan die intentie zijn veranderd in sturen, controleren of veel willen betekenen.

Anders doen geeft nog niet vanzelf een eigen antwoord

Veel vaders herkennen iets wat ze hun kinderen willen meegeven: aandacht, vertrouwen, vrijheid of duidelijkheid. Soms komt dat voort uit wat ze thuis hebben ontvangen. Soms juist uit wat er ontbrak. Beide kunnen een krachtig vertrekpunt zijn.

Wie weinig ruimte had, kan zijn kind veel vrijheid willen geven. Wie zich onvoldoende gezien voelde, kan extra betrokken zijn. Wie bang was voor de boosheid van zijn vader, kan zich voornemen altijd rustig te blijven. In zulke voornemens zitten liefde en aandacht voor wat een kind nodig heeft.

Toch kun je merken dat een voornemen je mogelijkheden smaller maakt. Je wilt zoveel ruimte geven dat een duidelijke grens moeilijk wordt. Je wilt zo beschikbaar zijn dat je eigen vermoeidheid nauwelijks mag meetellen. Je wilt rustig blijven en spreekt iets belangrijks niet uit, totdat de spanning zich heeft opgestapeld.

De huidige situatie verdient aandacht

De vraag is dan hoe je reageert op het kind dat nu voor je staat. Heeft het ruimte nodig om te proberen, of richting om verder te kunnen? Wil het hulp, of eerst dat je hoort wat het zelf heeft ervaren? En wat kun jij op dit moment werkelijk geven?

Dat antwoord kan per situatie verschillen. Je eigen geschiedenis kan daarin meedoen, maar verklaart niet alles. Vermoeidheid, zorgen op het werk, de leeftijd van je kind en wat er tussen jullie gebeurde zijn ook deel van de werkelijkheid. Aandachtig kijken vraagt dat je al die kanten laat meetellen.

Een eigen antwoord ontstaat wanneer je kunt onderzoeken wat jij meebrengt én wat dit moment van je vraagt.

Erfgoed leren kennen

In de eerste bijeenkomst van onze vaderschapspraktijk onderzoeken we het verhaal dat iemand meedraagt. Wat kreeg je van je vader of een andere vaderfiguur? Wat heb je gemist? Wat waardeer je nog steeds? Wat wil je anders doorgeven?

Daarbij hoeft geen sluitend oordeel over je vader te ontstaan. Hij had ook zijn eigen geschiedenis, mogelijkheden en beperkingen. Je kunt iets waarderen en tegelijk erkennen dat iets pijn heeft gedaan of ontbrak. Bij een afwezige of onbekende vader kunnen de vragen over wat je miste een andere betekenis krijgen.

Het doel is ruimte voor een bewuste keuze in je eigen vaderschap. Je hoeft niet eerst je hele verleden te begrijpen. Soms begint het bij opmerken dat je een gesprek aan het vullen bent, terwijl je kind nog iets wil zeggen. Of dat je een grens uitstelt omdat je de teleurstelling lastig vindt.

Eén moment als oefenplaats

Kies een terugkerend moment waarop je graag iets wilt geven. Bijvoorbeeld de rit na een wedstrijd, thuiskomen na je werk of het naar bed gaan. Wat is je intentie? Wat doe je gewoonlijk? En wat merk je bij je kind?

Probeer vervolgens één kleine handeling. Stel eerst een open vraag voordat je je eigen analyse geeft. Benoem een grens zonder een heel betoog. Leg je telefoon weg en vraag waar je kind je bij wil hebben. Kies wat past bij jullie situatie; dezelfde handeling werkt niet overal.

Kijk daarna terug op wat er gebeurde. Werd er iets mogelijk dat er eerder niet was? Waar werd het lastig? Welke reactie van je kind verraste je? Zo wordt een voornemen materiaal om mee te oefenen.

Je geschiedenis blijft bij je horen. Je leert haar kennen terwijl je vader bent, in het contact met je kinderen en met anderen die met je meekijken. Daar kun je ontdekken welke vader je in deze fase wilt zijn; en wat je daarvoor te ontwikkelen hebt.

Een oefening voor thuis

Wat wil je anders doorgeven?

Onderzoek één moment waarop je bewust anders wilt zijn dan je eigen vader.

  1. Kies een terugkerend moment met je kind waarop je het anders wilt doen dan je eigen vader.
  2. Wat wil je op dat moment geven? Wat doe je gewoonlijk en wat merk je bij je kind?
  3. Wat vraagt je kind nu van je? Kies één kleine handeling om uit te proberen.
  4. Kijk na afloop terug: wat gebeurde er, wat werd mogelijk en waar werd het lastig?

Samen verder oefenen

De vader zijn
die je wilt zijn.

Onderzoek wat je meedraagt en oefen met wat je kind van je vraagt.